Oranje en religie
Tentoonstelling in het kader van de herdenking 450 jaar Heidelbergse Catechismus 1563-2013
In 2013 vormt de herdenking van 450 jaar Heidelbergse Catechismus voor de Heidelbergse musea en Paleis Het Loo aanleiding tot het organiseren van drie bijzondere tentoonstellingen. Paleis Het Loo Nationaal Museum (Apeldoorn) is een samenwerkingsverband aangegaan met Stichting Refo500, de Johannes a Lasco Bibliotheek te Emden, het Kurpfälzisches Museum te Heidelberg en het Slot Heidelberg.
Het Loo zal de nadruk leggen op objecten die getuigen van de godsdienstige beleving van de leden van het Huis Oranje-Nassau. In de geest van Willem van Oranje, die godsdienstige tolerantie hoog in het vaandel had staan, voelden de Oranjes zich door de eeuwen heen betrokken bij uiteenlopende geloofsbelevingen. Hoewel het Huis van Oranje protestants bleef, was er met name door de huwelijken met buitenlandse huizen ook ruimte voor andere religies, zoals de Anglicaanse, de Russisch-orthodoxe, en recenter, de rooms-katholieke.
Uitgangspunt van de tentoonstelling is het tonen van een keur aan objecten met een religieuze achtergrond. De Oranjes gingen zondags ter kerke, zittend in hun hofbank of in de paleiskapel. Net als de meeste Nederlanders deden zij belijdenis, trouwden, lieten hun kinderen dopen. In hun functies brachten zij officiële bezoeken aan synagogen, schonken zij kerkelijk vaatwerk aan kerken van diverse gezindten en ontvingen zij zelf pracht-Bijbels ten geschenke op dynastieke hoogtijdagen.
Uit de collectie van Paleis Het Loo komen ondermeer het gezangboekje van koningin Anna Paulowna, de Bijbelplaten die bij het godsdienstonderricht van koningin Wilhelmina werden gebruikt en de kostbare, met zilver versierde Bijbel die koning Willem III van het Nederlandse volk kreeg als dank voor zijn betrokkenheid bij de watersnoodramp van 1861. Ter aanvulling zullen bruiklenen worden aangevraagd uit de Koninklijk Verzamelingen. Tot die objecten behoren ondermeer persoonsgebonden Bijbels en gezangenboeken (waaronder dat van Willem van Oranje, met op de band zijn wapen met de keten van het Gulden Vlies), een Heidelbergse Catechismus in een 19de-eeuwse prachtband en de ‘Bijbelkast’ van Lion Cachet uit 1901. Eveneens wordt een beroep gedaan op diverse kerken die belangrijke voorwerpen ten behoeve van de eredienst ontvingen van leden van het Huis van Oranje.
De tentoonstelling zal plaatsvinden van 26 april tot 1 september 2013.
Illustraties: Paleis Het Loo, Apeldoorn en Doop van de latere Koning Willem I in de Haagse Grote of Sint-Jacobskerk, in 1772 (detail). Illustraties: Paleis Het Loo Nationaal Museum.
