Petrus Datheen (ook wel: Dathenus, 1531-1588), geboren in Mont-Cassel in de Zuidelijke Nederlanden, wordt als monnik gewonnen voor de Reformatie. Hij preekt in het geheim in verschillende Zuid-Nederlandse steden. Daarna vlucht hij naar Engeland en vandaar via Denemarken naar Duitsland. Intussen volgt hij zoveel mogelijk de nodige opleiding in de gereformeerde theologie. Dan dient hij zes jaar als predikant in Frankfurt am Main, waar hij o.m. een ontmoeting heeft met Calvijn. Daarna dient hij tot 1566 in Frankenthal – steeds bij Nederlandse (Vlaamse) vluchtelingengemeenten.
Datheen vertaalt intussen de Psalmen in het Nederlandse zoals die bekend waren in het Franstalige psalmboek van Genève, alsook de Heidelbergse Catechismus. De Psalmberijming wordt erg populair en in de gereformeerde kerken in Nederland twee eeuwen gebruikt (tot er in 1773 een nieuwe berijming komt).
In het Wonderjaar 1566 is hij enige tijd actief als hagenprediker in de Zuidelijke Nederlanden. Daarna moet hij opnieuw vluchten; opnieuw dient hij de kerken in de Palts. Ook is hij legerpredikant bij Johan Casimir van de Palts en later hofprediker van Frederik III, de keurvorst van de Palts.
In 1578 is hij terug in de Nederlanden en wordt gekozen tot voorzitter van de synode te Dordrecht. Van 1578 tot 1584 is hij predikant in Gent, waar hij zich ontpopt als een radicaal: van de stadsoverheid eist dat deze intolerant optreedt tegen niet-gereformeerden; alle rooms-katholieken moeten volgens hem de stad uit. Hij krijgt ernstige onenigheid met Willem van Oranje over de mate van godsdienstige tolerantie. Als gevolg van dit conflict moet hij de Nederlanden verlaten. Hij overlijdt in Elbing, dicht bij de Duitse stad Dantzig.
