De eerste veldtochten die Willem van Oranje in 1568 vanuit Dillenburg tegen de tirannieke Alva organiseert, worden beschouwd als het begin van de Nederlandse Opstand (die later als ‘Tachtigjarige Oorlog’ bekend staat). Het is de vrijheidsstrijd van een aantal Nederlandse gewesten (provincies) tegen de Spaanse overheersing. Op 23 mei 1568 verslaat Lodewijk van Nassau bij het Oost-Groningse Heiligerlee een leger van stadhouder Aremberg. Als Alva even later naar het Noorden trekt, steekt Willem van Oranje in het Zuiden de Maas over om daar de opstand op gang te brengen. Alva weet echter Lodewijk te verslaan bij Jemgum (aan de Eems), en daarna mislukt het plan van Oranje om in het Zuiden een opstand te ontketenen. Na enkele jaren wordt de strijd voortgezet.
Belangrijke oorzaak van de strijd tegen de Spaanse macht is het ontbreken van religieuze en politieke vrijheid. De zich economisch en cultureel ontwikkelende stedelijke burgerij verzet zich ook tegen de financiële en militaire politiek van Philips II. Men name Willem van Oranje laat zich kennen als een tegenstander van het intolerante beleid van Philips. De uitkomst van de langdurige strijd (1648) is dat de Republiek der Verenigde Nederlanden als zelfstandige staat tot stand komt.
