Maarten Luther moet verschijnen op de Rijksdag te Worms in 1521, de eerste rijksdag onder de nieuwe keizer Karel V. Op 18 april verschijnt Luther. Er wordt niet gediscussieerd, de pauselijke gezant Johannes Eck eist slechts herroeping. Luther vraagt een dag uitstel. De volgende dag verklaart hij dat hij van zijn werken inhoudelijk niets kan terugnemen. Waarschijnlijk heeft Luther toen de beroemde woorden uitgesproken: ‘Hier sta ik, ik kan niet anders’, mogelijk gevolgd door de woorden: ‘God helpe mij, amen!’. Luther krijgt nog wel een vrijgeleide van de keizer, maar onderweg naar huis wordt hij in opdracht van zijn keurvorst ontvoerd om hem zo in bescherming te nemen; Luther arriveert op het hooggelegen slot de Wartburg, bij Eisenach. Hij was namelijk na zijn vertrek uit Worms toch vogelvrij verklaard (door middel van het Edict van Worms was de rijksban uitgevaardigd).
Op zijn onderduikadres laat Luther zijn baard staan en gaat als ‘Jonker Jörg’ door het leven. Op de Wartburg verveelt hij zich niet: hij werkt hier aan een Duitse vertaling van de Bijbel.
